مىترسند . آنها مىخواهند كه يك انسانى پيدا نشود . انسان اگر پيدا شد ، زير بار زور نمىرود . انسان اگر پيدا شد ، منافع مملكتش را به خارج نمىدهد . امين است انسان . انسان براى خدا كار مىكند و براى خداست . زندگىاش براى خداست و مردنش هم براى خداست . يك همچو موجودى ممكن نيست كه براى اجانب خدمت بكند و به ضد كشور خودش قيام بكند . اينها نخواستند در دانشگاههاى ما انسان درست بشود . از انسان مىترسيدند . كوشش كردند كه نيروى انسانى ما را نگذارند رشد بكند ؛ نيروى انسانى ما را نگذارند جلو برود ؛ كوشش كردند ؛ با هر ترتيبى كه توانستند ؛ با هر نقشه‌اى كه داشتند . عمدهء كارشان روى انسانها بود كه انسانها را نگذارند رشد بكنند . وقتى انسان تربيت نشد در يك مملكت ، وقتى تمام نظر يك فرد به ماديت بود ، وقتى تربيت ، تربيت مادى بود ، خوب ، اين آدم مىخواهد كه داراى يك پارك باشد ، اين از هر راهى شد بشود ؛ اين فرقى به حالش نمىكند . براى اينكه مادى است . آدم مادى همين جهت ماده را نگاه مىكند ؛ كار ندارد كه اين ماده ، اين پاركى كه پيدا شده است ، اين اتومبيلى كه پيدا شده است ، از كجاست . هر چيز خودش را مىخواهد ، به مبدأش كار ندارد . انسانِ الهى است كه اگر چنانچه يك چيزى را به او بدهند ، مىپرسد از كجاست ؛ چه هست ؛ استفادهء اين آيا صحيح است يا نه ؛ اين اتومبيل آيا از راه حلال است يا حرام ؛ خيانت است يا امانت . اين انسان است كه اين چيزها پيشش مطرح است ؛ ما هم اين را مىخواهيم . اين اشتباه است كه ما مىگفتيم كه ، يا مىگوييم كه ، رژيم نباشد بس است ديگر ؛ استقلال باشد بس است ؛ آزادى باشد بس است . نخير ، مسأله اين نيست . ما همهء اينها را فداى انسان مىكنيم . ما انسان مىخواهيم . همه فداى انسان . انسان وقتى درست بشود ، همه چيز درست مىشود . مدرس ، يك انسان بود در اين چند سال كوشش كردند كه انسان نباشد . . . . نگذارند يك انسانى پيدا بشود . اينها مىديدند كه يك فرد انسان اگر پيدا بشود ممكن است يك ملت را هدايت كند ،